U hebt het vast al gehoord. Vorige week kondigde Minister Kamp wettelijke vastlegging aan van de Nederlandse Franchise Code. Belangrijkste motivatie is dat franchisenemers beschermd moeten worden tegen franchisegevers.
Ik ben ervan overtuigd dat Kamps plan een averechts effect heeft. Hiervoor verwijs ik naar eerdere, nota bene op initiatief van linkse partijen, ingevoerde vergelijkbare wetgeving: De ‘underdog-beschermende’ huurbeschermingswet, met als jammerlijk gevolg afname van aanbod huurruimte. Of met de Flexwet, met als trieste consequentie dat werkgever hun werknemers nog sneller ontslaan, zelfs voor de twee jaar om zijn. Nu komt nota bene VVD’er Kamp met de Code.
De grote denkfout
Fundamentele denkfout is dat het wenselijk is dat er een gelijke positie is tussen franchisegever en franchisenemer. Primaire verantwoordelijkheid van de franchisegever is de strategie en het algemene belang van de formule, de franchisegever moet ervoor zorgen dat de formule zich kan blijven ontwikkelen, in het belang van alle franchisenemers. Bij franchisenemers is het net andersom: zij zijn operationeel verantwoordelijk en hebben een individueel belang, nl. hun eigen belang. Dat belang verschilt per franchisenemer. De één is net begonnen en vol ambitie, de ander heeft het pensioen in zicht en gelooft het wel.
De Code maakt het doorvoeren van vernieuwingen door de franchisegever een stuk moeilijker en brengt veel formaliteiten en juridisering met zich mee. De nadelen en de kosten hiervan gaan ook over de rug van de franchisenemer. Vandaar mijn hierboven genoemde averechts effect. Tel daarbij op het ongelukkige feit dat franchiseformules al een concurrentienadeel hebben ten opzichte van filiaalbedrijven als het gaat om slagvaardigheid. Besluitvorming binnen franchiseformules gaat nou één keer vele malen trager dan binnen een filiaalbedrijf.
Wie was er ook alweer klein?
Ironisch is dat de Code er is gekomen op initiatief van grote franchisenemers die overigens met nog zeven andere franchisenemers in de Quote 500 staan. Niet geheel vreemd dat de Code ook wel doorgaat als ‘Supermarktcode’. De franchisenemers die beschermd zouden moeten worden zijn nauwelijks in het hele proces betrokken geweest: 45% van alle formules is actief in dienstverlening, de helft van deze formules draait minder omzet dan een individuele supermarktondernemer. Het grote geld heeft gewonnen.
Tot slot, wist u dat:
- Kamp zich baseert zich op een op zijn zachtst gezegd zeer dubieus onderzoek van een scholier/stagiaire bij Rabobank;
- Wetenschappelijke (neutrale) onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen, die al jarenlang onderzoek doen onder franchisenemers én franchisegevers concluderen dat de Code niet deugt;
- De Vereniging voor Franchiseadvocaten (DFA) ook niet achter de Code staat en zelfs een alternatieve code geschreven heeft?
- Er volgens de Rijksuniversiteit Groningen géén sprake is van algemeen machtsmisbruik in de franchisesector, wel zijn er individuele schrijnende zaken maar er is geen structureel probleem.
Tiago Jurgens
De Nationale Franchise Gids
Eerdere columns:
14-10-2016: Minister Kamp, de Code en Gerald
27-10-2015: Nog een slecht plan van een franchiseadvocaat
15-12-2014: Het gaat goed met franchise!
25-02-2014: Woede in de winkelstraat